• Skip to primary navigation
  • Skip to main content
  • Skip to footer

Prof.dr.ir. Marcel F. van Assen

  • Home
  • Profiel
    • Adviseren
    • Publiceren
    • Onderzoeken
    • Doceren
  • Kennis
    • Operational Excellence
    • Ambidextere Organisatie
    • Continu Verbeteren
    • Digitale Transformatie
    • Lean Leiderschap
    • Keten management
  • Boeken
  • Contact
  • Nieuws

10 december 2025 By Marcel van Assen

Ambidextrie: Innovation meets OpX

Onlangs gaf ik tijdens het dinerbijeenkomst van het Zorgnetwerk Nederland een presentatie over de ambidextere organisatie: hoe kun je via het vrijmaken van tijd vanuit een OpX-perspectief werken aan de operationeel ambidextere organisatie?



Hoewel er in de wetenschappelijke literatuur veel gepubliceerd is over de ambidextere organisatie, is het in de praktijk nog een vrij onbekende term. Maar iedereen herkent de problematiek. ๐‡๐จ๐ž ๐ณ๐จ๐ซ๐  ๐ฃ๐ž ๐ž๐ซ๐ฏ๐จ๐จ๐ซ ๐๐š๐ญ ๐ฃ๐ž ๐ž๐Ÿ๐Ÿ๐ž๐œ๐ญ๐ข๐ž๐Ÿ ๐ž๐ง ๐ž๐Ÿ๐Ÿ๐ข๐œ๐ขรซ๐ง๐ญ ๐๐ž ๐ก๐ฎ๐ข๐๐ข๐ ๐ž ๐š๐œ๐ญ๐ข๐ฏ๐ข๐ญ๐ž๐ข๐ญ๐ž๐ง ๐ฎ๐ข๐ญ๐ฏ๐จ๐ž๐ซ๐ญ ๐ž๐ง ๐ญ๐ž๐ ๐ž๐ฅ๐ข๐ฃ๐ค๐ž๐ซ๐ญ๐ข๐ฃ๐ ๐ข๐ง๐ง๐จ๐ฏ๐ž๐ž๐ซ๐ญ? Geen enkele organisatie kan immers continuรฏteit garanderen als je nu niet de juiste waarde tegen de laagste integrale kosten levert. En gelijktijdig moet de organisatie ook innoveren zodat het ook in de toekomst haar taken kan blijven uitvoeren.

Wat is ambidextrie?

Ambidextrie is het vermogen om diverse paradoxale doelen te bereiken. Het gaat niet alleen om innoveren (variatie genereren) versus uniformeren (variatie elimineren). Het is het kunnen omgaan met diverse management paradoxen, zoals ๐˜ข๐˜ถ๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜ฐ๐˜ฎ๐˜ช๐˜ฆ (๐˜ท๐˜ณ๐˜ช๐˜ซ๐˜ฉ๐˜ฆ๐˜ช๐˜ฅ) versus ๐˜ฉ๐˜ฆ๐˜ต๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜ฐ๐˜ฎ๐˜ช๐˜ฆ (๐˜ณ๐˜ฆ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ด, ๐˜ด๐˜ต๐˜ถ๐˜ณ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ). Hoe zorg je voor ๐ฏ๐ซ๐ข๐ฃ๐ก๐ž๐ข๐ ๐ข๐ง ๐ ๐ž๐›๐จ๐ง๐๐ž๐ง๐ก๐ž๐ข๐?

Ambidextrie kan worden bereikt door exploratie en exploitatie i) te scheiden in verschillende locaties (structurele ambidextrie), ii) te scheiden in de tijd (temporele ambidextrie), of iii) contextspecifiek te organiseren op dezelfde plaats en tijd (contextuele ambidextrie). Bij contextuele ambidextrie spelen individuele- en team ambidextrie een belangrijke rol.

Ambidextrie en Operational Excellence

Voor team ambidextrie zijn naast teamcohesie รฉn -diversiteit en het inrichten van een high-performance context, vooral de volgende aspecten van belang:

๐—ง๐—ฒ๐—ฎ๐—บ ๐—ฟ๐—ฒ๐—ณ๐—น๐—ฒ๐˜…๐—ถ๐˜ƒ๐—ถ๐˜๐˜†, de mate waarin teamleden gezamenlijk nadenken over hun werkmethoden, en ๐—ง๐—ถ๐—บ๐—ฒ (temporal) ๐—ฟ๐—ฒ๐—ณ๐—น๐—ฒ๐˜…๐—ถ๐˜ƒ๐—ถ๐˜๐˜†, wat verwijst naar het specifieke evaluatie-gedrag gericht op de tijdsaspecten van de taakuitvoering. Bijvoorbeeld hoe teams de voortgang van de taken monitoren, de toereikendheid van hun werktempo evalueren en bijsturen om tegengestelde doelen “tijdig” te behalen.

Niet alleen hoe je als team de exploratie- en exploitatietaken verdeelt tussen de teamleden (structurele scheiding) is van belang voor team ambidextrie, maar vooral hoe de tijd wordt verdeelt tussen innovatie (exploratie) en optimalisatie (exploitatie) is van groot belang voor de effectiviteit van het team. Niet verwonderlijk, want tijd is ons meest schaarse goed. Omdat tijd (doorlooptijdverkorting) en het management van variabiliteit binnen Operational Excellence de belangrijkste themaโ€™s zijn, is het niet verwonderlijk dat (sommige) operationeel excellente organisaties ambidexter zijn. Ambidextrie en Operational Excellence zijn nauw aan elkaar gerelateerd.

Filed Under: Blog

About Marcel van Assen

Marcel van Assen (1969) is adviseur bij OpX Consultants BV en oprichter/trainer van het OpX-Instituut. Daarnaast is hij hoogleraar Operational Excellence bij TIAS (School for Business & Society).

Marcel van Assen is co-auteur van een groot aantal artikelen en boeken, waaronder i) Operational Excellence. Van industrie tot dienstverlening, ii) Operational Excellence nieuwe stijlโ€”implementatie, instrumenten en modellen voor een excellente bedrijfsvoering, iii) Praktijkboek Supply Chain Management, iv) Key Management Models, v) Het Groot Managementmodellenboek, vi) Het ManagementWetboek, vii) Strategische Conversatie & viii) Reconfigurations of chains and networks.

Footer

Over Marcel van Assen

Marcel van Assen (1969) is adviseur, auteur en spreker op het gebied van Operational Excellence, Continu Verbeteren en de Ambidextere Organisatie.

Lees verderโ€ฆ

Over OpX-Instituut

Het OpX-Instituut biedt kennis en inzicht op het gebied van Operational Excellence en de Ambidextere Organisatie.

Naar de site …

Over OpX-Consultants BV

OpX-Consultants BV adviseert organisaties bij het ontwikkelen en realiseren van de excellente ambidextere organisatie.

Naar de siteโ€ฆ

  • Oude posts
  • Direct naar: OpX-Instituut
  • Direct naar: OpX-Consultants
  • Cookie Policy (EU) op deze website
Copyright: Marcel van Assen © 2026
Manage Consent
To provide the best experiences, we use technologies like cookies to store and/or access device information. Consenting to these technologies will allow us to process data such as browsing behavior or unique IDs on this site. Not consenting or withdrawing consent, may adversely affect certain features and functions.
Functional Always active
The technical storage or access is strictly necessary for the legitimate purpose of enabling the use of a specific service explicitly requested by the subscriber or user, or for the sole purpose of carrying out the transmission of a communication over an electronic communications network.
Preferences
The technical storage or access is necessary for the legitimate purpose of storing preferences that are not requested by the subscriber or user.
Statistics
The technical storage or access that is used exclusively for statistical purposes. The technical storage or access that is used exclusively for anonymous statistical purposes. Without a subpoena, voluntary compliance on the part of your Internet Service Provider, or additional records from a third party, information stored or retrieved for this purpose alone cannot usually be used to identify you.
Marketing
The technical storage or access is required to create user profiles to send advertising, or to track the user on a website or across several websites for similar marketing purposes.
  • Manage options
  • Manage services
  • Manage {vendor_count} vendors
  • Read more about these purposes
View preferences
  • {title}
  • {title}
  • {title}